Drie docenten van SMEOT in Hengelo en Anton Tijdink Techniekopleidingen in Terborg hebben een internationale primeur te pakken: ze zijn de eersten die zijn geslaagd voor het diploma lasrobotprogrammeur en kunnen nu hun eigen leerlingen gaan opleiden voor ditzelfde diploma.

Normaal gesproken zouden de diploma’s zijn uitgereikt tijdens een feestelijke bijeenkomst. Maar in verband met het coronavirus toog LAC-directeur Ard Hofmeijer eerst naar AT Techniekopleidingen om de diploma’s te overhandigen aan Harald Eilander en Bob Wagenvoort. Later ontving ook Eddy ter Beest zijn diploma bij SMEOT. Het ‘papiertje’ dat de drie in ontvangst mochten nemen, geniet de erkenning van het International Instituut of Welding (IIW). Eind vorig jaar heeft het LAC namelijk als eerste kennisinstelling op mondiaal niveau de status International Approved Training Body voor de opleiding lasrobotprogrammeur van het IIW ontvangen.

Theorie- en praktijkexamen

Het LAC heeft een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van deze nieuwe opleiding tot lasrobotprogrammeur. Het heeft de lesstof hiervoor ontwikkeld, samen met de opleidingsinstituten ROC van Twente, AT Techniek Opleidingen en het bedrijfsleven, met name de partner-bedrijven van het Fieldlab Smart Welding Factory. Onderdeel van deze exercitie was een pilot waarbinnen enkele docenten de opleiding als eersten konden volgen. Eddy ter Beest, Bob Wagenvoort en Harald Eilander hebben dat gedaan, financieel ondersteund door A&O, het opleidingsfonds voor de Metalektro. Ze hebben de opleiding  succesvol afgerond met een examen dat afgenomen werd bij AT Techniek Opleidingen in Terborg. Eerst moesten ze op de pc een lasprogramma maken voor een lasrobot en daarna moesten ze het geprogrammeerde werkstuk ook echt door de robot laten lassen. Ook legden ze een theorie-examen af. De praktijk- en theorie-examens zijn vervolgens beoordeeld door het NIL, dat ook de diploma’s namens het IIW verstrekt.

Online lesstof

De drie docenten kunnen nu in hun eigen onderwijsinstelling leerlingen gaan opleiden tot lasrobotprogrammeur. Deze opleiding is een onderdeel van het reguliere onderwijs en komt als een keuzemodule ‘Smart Welding’ in de nieuwe mbo 4 opleiding plaat- en constructietechnoloog. Daarnaast kunnen bedrijven hun medewerkers deze opleiding laten volgen als een cursus.

Alle lesstof van de opleiding staat online, waardoor deze snel en makkelijk is aan te passen. Dat moet ook wel, want de ontwikkelingen gaan snel. De nadruk van de opleiding ligt in Digital Twining technologie waarbij gebruik wordt gemaakt van CADCAM-software, waarmee alle robotmerken offline kunnen worden geprogrammeerd. “De besturingssystemen van diverse merken robots zitten in de lesstof”, legt Hofmeijer uit. “Een generatie robotcontrollers gaat ongeveer vier jaar mee en wordt dan weer vernieuwd. Dan moet de lesstof ook weer worden aangepast.”

Volwassen opleiding

Iedereen is blij met deze opleiding. Hofmeijer: “In het verleden zijn er diverse initiatieven geweest voor het optuigen van robotopleidingen. De ene keer mankeerde het aan de richtlijnen, de andere keer aan de kennis. Er was altijd wel een reden waarom het nooit een volwassen opleiding werd. Nu is dat wel gelukt, de opleiding is dan ook als keuzedeel erkend door het ministerie van Onderwijs (OCW).

Het is niet alleen een opleiding voor lasrobotprogrammeurs. Deze opleiding is ook geschikt voor de verbreding naar het robotica/mechatronica-onderwijs.” Maar de opleiding is vooral ook een uitkomst voor het technische bedrijfsleven, dat schreeuwt om goed opgeleide robotprogrammeurs. Dat weet ook Bob Wagenvoort, een van de gediplomeerde docenten. “Veel robots staan stof te happen omdat het de bedrijven ontbreekt aan de kennis om goed en snel te programmeren. Het is ook best een taai proces om dat goed onder de knie te krijgen. Daar moet je echt doorheen. Deze opleiding kan daarbij een belangrijke rol spelen.”

De opleiding kan nu starten bij SMEOT en AT Techniek Opleidingen, die allebei reeds de status van Skillslab hebben in het kader van het Fieldlab Smart Welding Factory, een initiatief om lasautomatisering in het Nederlandse MKB verder aan te jagen met als doel kostenefficiënte enkelstuks productie mogelijk te maken. Andere Skillslabs in wording (waaronder Summa College, ROC Friese Poort, Stichting Vakopleidingen Metaal West-Brabant en diverse andere mbo-instellingen) zullen volgen zodat de opleiding lasrobotprogrammeur uiteindelijk overal in het land gevolgd kan worden. LAC heeft hiervoor een ‘teach the teacher’ programma opgezet waarin docenten worden opgeleid en geeft service en back-up aan de onderwijsinstellingen die Skillslab van het Fieldlab Smart Welding Factory zijn of willen worden.

Lasrobots programmeren vanuit huis

Veel medewerkers in de metaalindustrie werken dezer dagen zoveel mogelijk vanuit huis en een flink aantal metaalbedrijven vraagt werktijdverkorting aan. Dit dwingt grote aantallen werknemers om hun dagelijkse arbeidsroutine tijdelijk radicaal om te gooien. Voor  (las)robotprogrammeurs of lassers, is er nu de mogelijkheid om thuis te leren.

Zij kunnen aan hun eigen keukentafel werken aan hun digitale skills. Met de digitale opleiding lasrobotprogrammeur kunnen (aankomende) programmeurs snel, efficiënt en praktijkgerichte kennis opdoen over het programmeren van lasrobots. Maar ook kennis verzamelen van wat een goed ontwerp is voor een product of lasmal.
De nadruk van de opleiding ligt in Digital Twin technologie waarbij gebruik wordt gemaakt van CADCAM-software. De lasrobot wordt hierbij geprogrammeerd vanaf een computer (eventueel vanuit huis) en niet meer aan de robot zelf. Omdat de lesstof via een online platform beschikbaar is, kan de cursist niet alleen thuis gericht leren maar ook eenvoudig contact onderhouden met de docent.
De opleiding, uniek in zijn soort en de eerste echte merkonafhankelijke en uniforme (las)robotopleiding in Europa, is een erkend keuzedeel door het ministerie van Onderwijs (OCW). De opleiding is gericht en overzichtelijk, voor robotprogrammeurs alsook voor de bedrijven waar ze voor werken, om in de toekomst een maximale efficiëntie bij het robotlassen te bereiken. Meer informatie is verkrijgbaar bij het Fieldlab Smart Welding Factory per e-mail of tel. 06-30818366.